30 lat "S": Główne obchody 30-lecia Związku za nami

Wrz 11, 2010

Uroczystości związane z uczczeniem 30. rocznicy zawarcia Porozumienia Katowickiego zakończyły główną część obchodów 30-lecia NSZZ "Solidarność". W 1980 roku reprezentujące strajkujących robotników Międzyzakładowe Komitety Strajkowe zawarły ze stroną rządową cztery porozumienia - Szczecińskie (30 sierpnia), Gdańskie (31 sierpnia), Jastrzębskie (3 września) i Katowickie (11 września) - umożliwiające zalegalizowanie niezależnego od władzy związku zawodowego.

Ostatnim akcentem głównych obchodów 30-lecia "S" była sobotnia uroczystość związana z odsłonięciem Pomnika Porozumienia Katowickiego autorstwa Zbigniewa Terczyńskiego przed bramą główną huty "Katowice". W ceremonii odsłonięcia pomnika uczestniczył Andrzej Rozpłochowski, jeden z sygnatariuszy Porozumienia. Na uwagę zasługuje fakt, że Rozpłochowski niedawno wrócił do Polski na stałe po wieloletnim pobycie w Stanach Zjednoczonych, i że uczynił to kilka tygodni wcześniej właśnie ze względu na uroczystości związane z 30. rocznicą wydarzeń sierpniowych.

Pomnik Porozumienia Katowickiego nawiązuje do czwartego z "wielkich" porozumień podpisanych w 1980 roku. 30 lat temu, 11 września hutnicy z huty "Katowice" w Dąbrowie Górniczej wraz ze wspierającymi ich katowickimi górnikami wywalczyli dokument, który faktycznie zagwarantował wejście w życie porozumień podpisanych wcześniej na Wybrzeżu i w Jastrzębiu-Zdroju. W 9-punktowym Porozumieniu Katowickim władze zgodziły się na powstawanie niezależnych od władzy struktur związkowych w zakładach pracy, swobodny dostęp organizacji związkowych do mediów i poligrafii, a dyrekcje zakładów zostały zobowiązane do udostępnienia lokali na prowadzenie działalności związkowej. Stronie społecznej umożliwiono udział w pracach nad nową ustawą o związkach zawodowych i przyznano możliwość współdecydowania o sprawach pracowniczych i socjalnych. Na koniec strona rządowa udzieliła strajkującym, członkom komitetów strajkowych oraz ich rodzinom gwarancji bezpieczeństwa.